Mając również na względzie aktualny konflikt na Ukrainie, hackerzy wykorzystali sytuację, by wprowadzić w życie swój spam, który miał pomóc w osiągnięciu celu, jakim było rozprowadzenie trojana. Wiadomości były przesyłane głównie do tych, którzy wspierali rosyjską „rację” i nie zgadzali się z sankcjami podjętymi w stosunku do ich kraju. Użytkownicy, którzy kliknęli łącze do złośliwego oprogramowania stawali się bez udziału własnej woli częścią botnetu i pomagali w dalszym rozprowadzaniu zagrożenia.
Trojan instalował trzy niegroźne pliki używane do monitorowania ruchu sieciowego (WinPcap npf.sys, packet.dll, wpcap.dll), które są zdolne do wydobywania wrażliwych informacji z przeglądarek, ruchu sieciowego i innych osobistych informacji.
Rosyjskojęzyczni technologowie Bitdefendera
Według rosyjskojęzycznych technologów Bitdefendera w wiadomości zawierającej odnośnik do złośliwego oprogramowania można było przeczytać:
„Jesteśmy grupą hackerów pochodzącą z Federacji Rosyjskiej, jesteśmy zaniepokojeni niezrozumiałymi dla nas sankcjami, które zostały nałożone przez zachodnie rządy na nasz kraj.”
„Zaprogramowaliśmy naszą odpowiedź na te sankcje i poniżej znajdziecie łącze do naszego programu. Uruchomienie aplikacji na twoim komputerze spowoduje, że zacznie on w ukryty sposób atakować wszystkie agencje rządowe, które przyczyniły się do obecnego stanu.”
Po kliknięciu łącza, ofiary pobierały wykonywalny plik znany, jako Kelihos. Trojan nawiązywał łączność z centrum dowodzenia i kontroli poprzez wymianę zaszyfrowanych wiadomości wykorzystując protokół HTTP oraz otrzymywał on dalsze informacje. W zależności od typu ładowności, Kelihos jest w stanie:
Komunikować się z innymi zainfekowanymi komputerami,
Kraść portfele bitcoinów,
Rozsyłać wiadomości ze spamem,
Kraść dane autoryzacyjne FTP i poczty elektronicznej, jak również dane dostępowe do tych kont wprowadzone do przeglądarki,
Pobierać i wykonywać inne złośliwe pliki oprogramowania na zainfekowanym systemie,
Monitorowanie ruchu protokołów FTP, POP3 oraz SMTP.
Analiza Bitdefendera
Laboratoria Bitdefendera po przeprowadzeniu dokładnych analiz jednej z ostatnich fal spamu odnotowali, że wszystkie wiadomości kończyły się rozszerzeniem.eml i prowadziły do odnośników, które kończyły się na /setup.exe oraz były powiązane z 49 niezależnymi adresami IP. Dzięki bardziej szczegółowej ocenie zagrożenia udało się również ustalić, iż co najmniej 40 procent zainfekowanych serwerów znajduje się właśnie na Ukrainie.
„Niektóre z nich mogą być wyspecjalizowanymi serwerami do dystrybucji złośliwego oprogramowania, a pozostałe zainfekowanymi komputerami, które stały się częścią botnetu Kelihosa.” Komentuje Pracująca dla Bitdefendera w Dziale Analizy Wirusów Doina Cosovan. „Ironią jest to, iż większość zainfekowanych adresów IP pochodzi z Ukrainy. To może oznaczać, że atak był wymierzony w głównej mierze w komputery w tym kraju lub nawet, że same serwery infekujące zostały umieszczone właśnie w tym kraju.”
Bitdefender finalnie potwierdza to, że blokuje fale złośliwego spamu Trojana Kelihos, chroniąc swoich użytkowników przed zainfekowaniem ich komputerów.
Aby przekonać o swojej autentyczności większą ilość użytkowników, rosyjscy hackerzy dodali odrobinę marketingowego „brokatu” swojemu przekazowi. Stwierdzili, że ich program pracuje po cichu, zużywając nie więcej niż 10 do 50 megabajtów łącza dziennie i praktycznie nie obciąża procesora.
Po ponownym uruchomieniu komputera, nasz program zakończy swoje działanie, a jeśli chcesz – możesz go uruchomić ponownie” w spamie pojawiła się również informacja. „Jeśli to konieczne, należy wyłączyć na ten czas oprogramowanie antywirusowe.
Oczywiście, wyłączenie rozwiązania bezpieczeństwa nie jest za dobrym pomysłem. Zamiast tego, należy je zainstalować i zaktualizować, tak samo, jak inne programy systemu operacyjnego, ponieważ szkodliwe programy najczęściej korzystają z luk znalezionych w oprogramowaniu niezaktualizowanym.
Znany również, jako Hlux, botnet Kelihos odkryto cztery lata temu. Jest on najczęściej używany do kradzieży bitcoinów i spamowania. Posiada strukturę sieci peer-to-peer, w której poszczególne węzły mogą działać, jako serwery dowodzenia i kontroli dla całego botnetu, zwiększając jego trwałość.
Nowa wersja botnetu
W styczniu 2012 została odkryta nowa wersja botnetu, co spowodowało, że Microsoft skierował sprawę do sądu z doniesieniem na rosyjskiego obywatela, który był rzekomym twórcą kodu źródłowego w botnetu Kelihos.
Ten artykuł jest oparty na próbkach spamu dzięki uprzejmości naukowca działu spamu Bitdefender Adriana Miron oraz informacjach technicznych przedstawionych przez Analityka Bezpieczeństwa Bitdefender Diona Cosovan i Alexandru MAXIMCIUC.
Asystent ds. Serwisu i E-commerce, od ponad dwóch lat pracuję w branży IT. Do moich zadań należy wspomaganie działań na sklepie internetowym, wyszukiwanie nowinek technologicznych, wsparcie techniczne wewnątrz firmy lecz również pomoc klientom. Interesuje się grą na gitarze oraz branżą gier i działaniami policji w terenie.
Lista ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa antywirusów i bezpieczeństwa oparta o wymagania Rozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR).
Oprogramowanie antywirusowe i zabezpieczające to szeroka kategoria produktów, dlatego poniższe ostrzeżenia mają charakter ogólny i mogą nie odnosić się do wszystkich konkretnych produktów.
Instrukcja bezpieczeństwa dla programów antywirusowych i zabezpieczających
1. Wybór odpowiedniego oprogramowania
Wybieraj programy z uznanych źródeł, takich jak oficjalne strony producentów.
Zwracaj uwagę na oceny i recenzje użytkowników oraz niezależnych organizacji zajmujących się testowaniem oprogramowania.
2. Aktualizacje
Regularnie aktualizuj programy antywirusowe i zabezpieczające, aby mieć pewność, że są one chronione przed najnowszymi zagrożeniami.
Włącz automatyczne aktualizacje, jeśli to możliwe.
3. Skanowanie systemu
Przeprowadzaj regularne skanowania całego systemu w celu wykrycia potencjalnych zagrożeń.
Ustaw harmonogram skanowania, aby nie zapomnieć o tej czynności.
4. Ochrona w czasie rzeczywistym
Upewnij się, że funkcja ochrony w czasie rzeczywistym jest włączona, aby zminimalizować ryzyko infekcji.
Monitoruj aktywność programu antywirusowego i reaguj na wszelkie zgłoszone zagrożenia.
5. Bezpieczeństwo Internetu
Korzystaj z dodatkowych funkcji, takich jak zapory ogniowe i filtry ochrony prywatności.
Bądź ostrożny przy pobieraniu plików oraz wchodzeniu na nieznane strony internetowe.
6. Zarządzanie dostępem
Ogranicz dostęp do programów zabezpieczających tylko do zaufanych użytkowników.
Używaj silnych haseł do kont związanych z oprogramowaniem zabezpieczającym.
7. Edukacja użytkowników
Przeszkol wszystkich użytkowników korzystających z systemu w zakresie bezpieczeństwa.
Wprowadź zasady dotyczące rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, takich jak phishing.
8. Tworzenie kopii zapasowych
Regularnie twórz kopie zapasowe ważnych danych, aby w razie infekcji móc przywrócić system do stanu przed atakiem.
Upewnij się, że kopie zapasowe są przechowywane w bezpiecznym miejscu, oddzielonym od głównego systemu.
9. Reakcja na zagrożenia
W przypadku wykrycia zagrożenia, niezwłocznie postępuj zgodnie z instrukcjami programu antywirusowego.
Rozważ konsultację z profesjonalnym serwisem w sytuacji poważnych infekcji.
10. Zgłaszanie problemów
Zgłaszaj wszelkie nieprawidłowości lub problemy z działaniem oprogramowania do odpowiednich kanałów wsparcia technicznego.
Przestrzeganie powyższych wytycznych pomoże w skutecznej ochronie systemu przed zagrożeniami oraz w zapewnieniu bezpieczeństwa danych.