Państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) ścigają się, aby dotrzymać terminu 17 października na uchwalenie ustawodawstwa, które transponuje dyrektywę w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji (NIS2) do prawa krajowego. Tylko dwa z 27 państw UE dotrzymały terminu legislacyjnego na miesiąc przed końcem, co wywiera presję na pozostałe 25 państw, aby uchwaliły prawo przed zakończeniem bieżących sesji ustawodawczych.
Wzmożenie aktywności w ciągu najbliższych kilku tygodni i zdecentralizowany charakter NIS2 z pewnością wywołają zamieszanie wśród firm prowadzących działalność w UE. Aby wyprzedzić szybko postępujący harmonogram, organizacje będą musiały rozpocząć działania na rzecz zgodności już teraz i dowiedzieć się, jak spełnić niepewne wymagania dotyczące zgodności, zachowując jednocześnie integralność operacyjną i postawę bezpieczeństwa zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i długoterminowej.
Choć może się wydawać, że to powód do paniki, dobrą wiadomością jest to, że NIS2 opiera się na sprawdzonych, najlepszych praktykach zarządzania ryzykiem cyberbezpieczeństwai zgłaszania incydentów, które stosuje już większość organizacji.
Jak NIS2 wpłynie na niemal każdą firmę w Europie?
Według Raphaëla Peyreta, dyrektora ds. bezpieczeństwa w chmurze w Bitdefender, prawie każda organizacja prowadząca działalność w Europie będzie miała wpływ na ustawodawstwo NIS2. NIS2 stawia organizacjom prywatnym dwa główne wymagania: wdrożenie strategii zarządzania ryzykiem (artykuł 21) i zgłaszanie znaczących incydentów cyberbezpieczeństwa, które mogą prowadzić do przestoju – niezależnie od tego, czy intencja jest złośliwa czy przypadkowa. Artykuł 21 dyrektywy wymienia konkretne technologie – w tym analizę ryzyka, obsługę incydentów, ciągłość działania, bezpieczeństwo sieci, szyfrowanie, kontrolę dostępu, zarządzanie aktywami, uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA) i inne – które organizacje muszą wdrożyć, aby spełnić wymogi.
NIS2 dotyczy średnich firm i dużych przedsiębiorstw w 18 branżach. Podczas gdy NIS2 dotyczy każdej organizacji działającej w tych sektorach, niektóre branże mogą podlegać bardziej rygorystycznym wymogom zgodności poprzez dodatkowe przepisy, takie jak Digital Operational Resilience Act (DORA), który dotyczy sektora finansowego. Każde państwo członkowskie UE jest zobowiązane do opublikowania listy podmiotów podlegających NIS2 i dodatkowym przepisom do kwietnia 2025 r., ale wszystkim organizacjom prowadzącym działalność w Europie zdecydowanie zaleca się zapoznanie z proponowanymi przepisami już teraz i określenie obszarów zainteresowania.
Opanowanie zgodności z NIS2 poprzez ocenę ryzyka
„Im szybciej zrozumiesz, w jaki sposób przepisy NIS2 dotyczą Twojej organizacji, tym szybciej podejmiesz kroki, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą. Zaczyna się to od dokładnej analizy obecnego stanu zabezpieczeń, w tym urządzeń i zasobów sieciowych oraz wszelkich potencjalnych luk. Pozwala to zidentyfikować podatności i opracować plan naprawczy w celu ich zamknięcia. Ważne jest również uzyskanie akceptacji decydentów i innych interesariuszy w odniesieniu do planu działania oraz zapewnienia zgodności” – mówi Krzysztof Budziński z firmy Marken Systemy Antywirusowe, polskiego dystrybutora oprogramowania BItdefender.
Personel zarządzania ryzykiem będzie musiał to robić sprawnie ze względu na ograniczenia budżetowe i szybką, zdecentralizowaną oś czasu NIS2. Na szczęście dyrektywa ściśle podąża za istniejącymi ramami cyberbezpieczeństwa, których organizacje już przestrzegają – w tym ISO 27001. Przestrzeganie tych już zdefiniowanych zasad i procesów to dobry sposób na przyspieszenie oceny i zgodności w krótkim okresie.
Długoterminowa zgodność z przepisami NIS2 będzie wymagać ciągłego monitorowania i raportowania. Ważne będzie obserwowanie zmian w konkretnych przepisach i przyjęcie skutecznego, niezakłócającego zarządzania zmianą. Regularne audyty wewnętrzne mogą stanowić dobrą podstawę zgodności, ale zatrudnienie strony trzeciej do przeprowadzenia audytu zewnętrznego prawdopodobnie przyniesie bardziej kompletne lub „uczciwe” wyniki.
Przeprowadzanie ćwiczeń red-team może również pomóc zapewnić gotowość w scenariuszach z życia wziętych. Użytkownicy mogą również pomóc w przestrzeganiu przepisów, uczestnicząc w szkoleniach, które pomagają ustanowić silną kulturę cyberbezpieczeństwa w organizacji i zgłaszać niezgodności za pośrednictwem ustalonych kanałów informacji zwrotnej.
Nadążanie za zgodnością z NIS2
Ponieważ zbliża się termin 17 października, a w krótkim czasie mnóstwo przepisów staje się prawem, ważne jest, aby nie dać się przytłoczyć ani nie poddać się panice. Prawdopodobnie robisz już wszystko, co musisz zrobić, aby spełnić wymagania NIS2, o ile wiesz, w jaki sposób różne przepisy w każdym państwie członkowskim UE wpływają na Twoją organizację i masz dobrą ocenę swoich zasobów cyfrowych oraz potencjalnych luk. Następnie możesz postępować zgodnie z już ustalonymi ramami cyberbezpieczeństwa, aby spełnić wymagania NIS2 i nadążać za wszelkimi zmianami regulacyjnymi, gdy się pojawią. Posiadanie planu wdrożonego teraz w dużym stopniu przyczyni się do spełnienia i utrzymania zgodności z prawem.
Lista ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa antywirusów i bezpieczeństwa oparta o wymagania Rozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR).
Oprogramowanie antywirusowe i zabezpieczające to szeroka kategoria produktów, dlatego poniższe ostrzeżenia mają charakter ogólny i mogą nie odnosić się do wszystkich konkretnych produktów.
Instrukcja bezpieczeństwa dla programów antywirusowych i zabezpieczających
1. Wybór odpowiedniego oprogramowania
Wybieraj programy z uznanych źródeł, takich jak oficjalne strony producentów.
Zwracaj uwagę na oceny i recenzje użytkowników oraz niezależnych organizacji zajmujących się testowaniem oprogramowania.
2. Aktualizacje
Regularnie aktualizuj programy antywirusowe i zabezpieczające, aby mieć pewność, że są one chronione przed najnowszymi zagrożeniami.
Włącz automatyczne aktualizacje, jeśli to możliwe.
3. Skanowanie systemu
Przeprowadzaj regularne skanowania całego systemu w celu wykrycia potencjalnych zagrożeń.
Ustaw harmonogram skanowania, aby nie zapomnieć o tej czynności.
4. Ochrona w czasie rzeczywistym
Upewnij się, że funkcja ochrony w czasie rzeczywistym jest włączona, aby zminimalizować ryzyko infekcji.
Monitoruj aktywność programu antywirusowego i reaguj na wszelkie zgłoszone zagrożenia.
5. Bezpieczeństwo Internetu
Korzystaj z dodatkowych funkcji, takich jak zapory ogniowe i filtry ochrony prywatności.
Bądź ostrożny przy pobieraniu plików oraz wchodzeniu na nieznane strony internetowe.
6. Zarządzanie dostępem
Ogranicz dostęp do programów zabezpieczających tylko do zaufanych użytkowników.
Używaj silnych haseł do kont związanych z oprogramowaniem zabezpieczającym.
7. Edukacja użytkowników
Przeszkol wszystkich użytkowników korzystających z systemu w zakresie bezpieczeństwa.
Wprowadź zasady dotyczące rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, takich jak phishing.
8. Tworzenie kopii zapasowych
Regularnie twórz kopie zapasowe ważnych danych, aby w razie infekcji móc przywrócić system do stanu przed atakiem.
Upewnij się, że kopie zapasowe są przechowywane w bezpiecznym miejscu, oddzielonym od głównego systemu.
9. Reakcja na zagrożenia
W przypadku wykrycia zagrożenia, niezwłocznie postępuj zgodnie z instrukcjami programu antywirusowego.
Rozważ konsultację z profesjonalnym serwisem w sytuacji poważnych infekcji.
10. Zgłaszanie problemów
Zgłaszaj wszelkie nieprawidłowości lub problemy z działaniem oprogramowania do odpowiednich kanałów wsparcia technicznego.
Przestrzeganie powyższych wytycznych pomoże w skutecznej ochronie systemu przed zagrożeniami oraz w zapewnieniu bezpieczeństwa danych.