Chroń swoje ważne informacje – jak oprogramowanie szpiegujące infekuje smartfony i jak się przed nim bronić?

Nie tak dawno temu złośliwe oprogramowanie infekowało tylko komputery. Obecnie cyberprzestępcy atakują również smartfony za pomocą złośliwego oprogramowania szpiegującego, wykorzystując wiele możliwości ataku dostępnych w ekosystemie mobilnym.

Badanie zlecone przez Bitdefender wykazało, że połowa internautów używa telefonu jako głównego urządzenia do celów osobistych. Jednocześnie wielu użytkowników stroni od rozwiązań zabezpieczających, uważając, że są one bezużyteczne lub że ich telefon ma wystarczająco dużo wbudowanych zabezpieczeń, aby je ochronić. Jednak użytkownicy smartfonów na całym świecie są celem nie tylko oszustw, ale także złośliwego oprogramowania szpiegującego.

Co to jest oprogramowanie szpiegowskie?

Oprogramowanie szpiegowskie to jeden z najniebezpieczniejszych rodzajów złośliwego oprogramowania, nie tylko ze względu na jego zdolność do kradzieży poufnych danych, ale także dlatego, że może infekować urządzenia bez udziału użytkownika. Jego zadaniem jest potajemna obserwacja i zbieranie informacji o działaniach właściciela smartfona bez jego wiedzy i zgody. Co ciekawe z tego typu złośliwego oprogramowania często korzystają zazdrośni internauci, którzy za jego pomocą szpiegują swoich małżonków.

Na zaawansowanym krańcu spektrum znajdują się hakerzy sponsorowani przez państwo, którzy wykorzystują najemne oprogramowanie szpiegowskie do atakowania ważnych celów, takich jak dysydenci, działacze polityczni, dziennikarze i osobistości polityczne – zazwyczaj w celu gromadzenia danych dotyczących rywalizacji geopolitycznej.

Jak działa oprogramowanie szpiegujące?

Ukryte działanie — oprogramowanie szpiegujące działa cicho. Może działać w tle bez wiedzy użytkownika, zbierając dane przez dłuższy czas.

Gromadzenie danych — oprogramowanie szpiegujące służy do zbierania różnego rodzaju poufnych informacji, w tym naciśnięć klawiszy, danych logowania, wiadomości osobistych itp. Dane są następnie przesyłane do zdalnego serwera kontrolowanego przez osobę atakującą.

Monitorowanie i nadzór — oprogramowanie szpiegujące może monitorować działania użytkownika w trybie online i offline, w tym historię przeglądania Internetu i wykorzystanie aplikacji. Daje to atakującym wgląd w zachowania i preferencje użytkownika.

Przechwytywanie głosu i wideo — niektóre rodzaje oprogramowania szpiegującego (zazwyczaj najemne oprogramowanie szpiegujące) mogą przechwytywać zrzuty ekranu użytkownika, robić zdjęcia za pomocą wbudowanych kamer urządzenia i nagrywać dźwięki za pomocą mikrofonu telefonu.

Modyfikacje systemu – oprogramowanie szpiegujące może zmieniać ustawienia systemu, instalować dodatkowe oprogramowanie, wprowadzać zmiany w konfiguracji urządzenia, aby zachować trwałość i uniknąć wykrycia.

Jak telefony zostają zainfekowane oprogramowaniem szpiegującym?

Oprogramowanie szpiegowskie jest dystrybuowane różnymi kanałami, ale ostatecznie wszystkie wektory ataku mają jeden cel: wdrożenie szkodliwego ładunku na urządzeniu docelowym. Oto zestawienie sposobów, jakie wykorzystują złoczyńcy, aby infekować telefony oprogramowaniem szpiegującym, abyś wiedział, na co zwracać uwagę.

Sideloading „nieoficjalnych” aplikacji – pobieranie aplikacji z nieoficjalnych sklepów lub źródeł zewnętrznych zwiększa ryzyko infekcji oprogramowaniem szpiegującym. Zaleca się korzystanie z renomowanych sklepów z aplikacjami, takich jak Google Play i Apple App Store.

Wyłudzanie informacji — klikanie złośliwych łączy w wiadomościach e-mail, wiadomościach tekstowych lub witrynach internetowych może prowadzić do infekcji oprogramowaniem szpiegującym. Unikaj klikania linków pochodzących z nieznanych lub podejrzanych źródeł.

Niezałatane luki w zabezpieczeniach – przestarzałe/niezałatane oprogramowanie może zawierać luki, które mogą zostać wykorzystane przez oprogramowanie szpiegujące. W ciągu ostatnich kilku lat Apple był uwikłany w rywalizację z najemnymi twórcami oprogramowania szpiegującego wykorzystującymi wady dnia zerowego w systemie operacyjnym iPhone’a. Upewnij się, że system operacyjny Twojego telefonu jest regularnie aktualizowany o najnowsze poprawki zabezpieczeń.

Wstępnie zainstalowane aplikacje — niektóre telefony mają fabrycznie zainstalowane aplikacje, które mogą zawierać funkcje oprogramowania szpiegującego lub śledzenia. Przejrzyj i wyłącz niepotrzebne, wstępnie zainstalowane aplikacje, co do których nie masz pewności.

Dostęp fizyczny – jest to oczywiste, ale jeśli ktoś uzyska fizyczny dostęp do Twojego telefonu, może zainstalować oprogramowanie szpiegujące bez Twojej wiedzy. Dlatego tak ważne jest zablokowanie telefonu kodem PIN lub uwierzytelnieniem biometrycznym.

Uważaj na te możliwości ataków i zawsze aktualizuj swój telefon, korzystając z najnowszych aktualizacji zabezpieczeń wydanych przez dostawcę. Rozważ także zastosowanie dedykowanego rozwiązania zabezpieczającego, np. Bitdefender Mobile Security for Android nie tylko do zwalczania oprogramowania szpiegującego, ale także do ochrony przed szerszą paletą zagrożeń.