Operacja ENDGAME, bezprecedensowa skoordynowana międzynarodowa operacja cyberprzestępcza, zakłóciła infrastrukturę ransomware na całym świecie. W ramach akcji prowadzonej przez Europoli Eurojust udało się rozbić rozległy ekosystem przestępczy poprzez wyłączenie ponad 300 serwerów i 650 domen powiązanych z dystrybucją złośliwego oprogramowania i atakami ransomware. Władze w ramach akcji wystawiły również 20 międzynarodowych nakazów aresztowania.
Koordynacja transgraniczna
Międzynarodowe władze utworzyły centralne stanowisko dowodzenia w siedzibie Europolu w Hadze i wykorzystywały je jako węzeł operacyjny dla śledczych z wielu krajów.
„Podczas tygodnia akcji w siedzibie Europolu w Hadze utworzono stanowisko dowodzenia, a śledczy z Kanady, Danii, Francji, Niemiec, Holandii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych współpracowali z Europejskim Centrum Cyberprzestępczości Europolu i jego Wspólną Grupą Zadaniową ds. Cyberprzestępczości” – poinformował Europol w komunikacie prasowym. „Stanowisko dowodzenia koordynował działania organów ścigania, zarządzał informacjami wywiadowczymi na przejętych serwerach i nadzorował wdrażanie planu działań operacyjnych”.
Skoordynowane działania wspierał Eurojust, który ułatwiał współpracę sądową od fazy planowania operacji w 2024 r.
Konfiskaty finansowe i zakłócenia spowodowane złośliwym oprogramowaniem
Podczas przeszukiwań władze skonfiskowały kryptowalutyo wartości 3,5 mln euro, co daje łącznie ponad 21 mln euro odzyskanych od syndykatów cyberprzestępczych w ciągu ostatniego roku.
Operacja ENDGAME jest kontynuacją działań mających na celu rozmontowanie botnetów podjętych w ramach operacji z 2024 roku. Tym razem skupia się ona na wyłączeniu złośliwego oprogramowania typu initial access, które umożliwiało ataki ransomware.
Wśród zneutralizowanych rodzin złośliwego oprogramowania znalazły się takie jak Qakbot, Bumblebee, DanaBot i Trickbot, to złośliwe oprogramowania często wykorzystywane w modelach ransomware-as-a-service (RaaS).
Międzynarodowe alerty dotyczące podejrzanych
Kluczowe postacie powiązane z udaremnionymi atakami złośliwego oprogramowania są obecnie ścigane na arenie międzynarodowej. Od 23 maja na unijną listę osób najbardziej poszukiwanych trafiło 18 osób podejrzanych o dostarczanie lub zarządzanie infrastrukturą wykorzystywaną w poważnych incydentach związanych z oprogramowaniem ransomware.
„Ta nowa faza pokazuje zdolność organów ścigania do adaptacji i ponownego uderzenia, nawet gdy cyberprzestępcy przebudowują się i reorganizują” — powiedziała dyrektor wykonawcza Europolu Catherine De Bolle. „Przerywając usługi, na których polegają przestępcy, aby wdrażać ransomware, przerywamy łańcuch ataku u źródła”.
Oprogramowanie ransomware nadal nęka cyberprzestrzeń
„Niestety, ataki typu ransomware wciąż stanowią poważne zagrożenie w cyberprzestrzeni, narażając na ogromne ryzyko osoby prywatne i organizacje. Specjalistyczne oprogramowanie antywirusowe może chronić Cię przed oprogramowaniem ransomware i innymi cyfrowymi atakami, takimi jak wirusy, konie trojańskie, robaki, ataki typu zero-day, oprogramowanie szpiegujące i rootkity” – mówi Arkadiusz Kraszewski z firmy Marken Systemy Antywirusowe, polskiego dystrybutora oprogramowania Bitdefender.
Asystent ds. Serwisu i E-commerce, od ponad dwóch lat pracuję w branży IT. Do moich zadań należy wspomaganie działań na sklepie internetowym, wyszukiwanie nowinek technologicznych, wsparcie techniczne wewnątrz firmy lecz również pomoc klientom. Interesuje się grą na gitarze oraz branżą gier i działaniami policji w terenie.
Lista ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa antywirusów i bezpieczeństwa oparta o wymagania Rozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR).
Oprogramowanie antywirusowe i zabezpieczające to szeroka kategoria produktów, dlatego poniższe ostrzeżenia mają charakter ogólny i mogą nie odnosić się do wszystkich konkretnych produktów.
Instrukcja bezpieczeństwa dla programów antywirusowych i zabezpieczających
1. Wybór odpowiedniego oprogramowania
Wybieraj programy z uznanych źródeł, takich jak oficjalne strony producentów.
Zwracaj uwagę na oceny i recenzje użytkowników oraz niezależnych organizacji zajmujących się testowaniem oprogramowania.
2. Aktualizacje
Regularnie aktualizuj programy antywirusowe i zabezpieczające, aby mieć pewność, że są one chronione przed najnowszymi zagrożeniami.
Włącz automatyczne aktualizacje, jeśli to możliwe.
3. Skanowanie systemu
Przeprowadzaj regularne skanowania całego systemu w celu wykrycia potencjalnych zagrożeń.
Ustaw harmonogram skanowania, aby nie zapomnieć o tej czynności.
4. Ochrona w czasie rzeczywistym
Upewnij się, że funkcja ochrony w czasie rzeczywistym jest włączona, aby zminimalizować ryzyko infekcji.
Monitoruj aktywność programu antywirusowego i reaguj na wszelkie zgłoszone zagrożenia.
5. Bezpieczeństwo Internetu
Korzystaj z dodatkowych funkcji, takich jak zapory ogniowe i filtry ochrony prywatności.
Bądź ostrożny przy pobieraniu plików oraz wchodzeniu na nieznane strony internetowe.
6. Zarządzanie dostępem
Ogranicz dostęp do programów zabezpieczających tylko do zaufanych użytkowników.
Używaj silnych haseł do kont związanych z oprogramowaniem zabezpieczającym.
7. Edukacja użytkowników
Przeszkol wszystkich użytkowników korzystających z systemu w zakresie bezpieczeństwa.
Wprowadź zasady dotyczące rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, takich jak phishing.
8. Tworzenie kopii zapasowych
Regularnie twórz kopie zapasowe ważnych danych, aby w razie infekcji móc przywrócić system do stanu przed atakiem.
Upewnij się, że kopie zapasowe są przechowywane w bezpiecznym miejscu, oddzielonym od głównego systemu.
9. Reakcja na zagrożenia
W przypadku wykrycia zagrożenia, niezwłocznie postępuj zgodnie z instrukcjami programu antywirusowego.
Rozważ konsultację z profesjonalnym serwisem w sytuacji poważnych infekcji.
10. Zgłaszanie problemów
Zgłaszaj wszelkie nieprawidłowości lub problemy z działaniem oprogramowania do odpowiednich kanałów wsparcia technicznego.
Przestrzeganie powyższych wytycznych pomoże w skutecznej ochronie systemu przed zagrożeniami oraz w zapewnieniu bezpieczeństwa danych.