Jak bezpieczeństwo urządzeń IoT może wpłynąć na Twoje życie osobiste?

Kamery, mikrofony, smartwatche, drukarki, a nawet ekspresy do kawy i automatyczne termostaty, czy mogą stanowić dla nas zagrożenie? Urządzenia IoT są obecnie naturalnym elementem naszego życia i wielu użytkowników sieci. Niestety często zapominamy o tym, że przetwarzają one ogromną ilość naszych prywatnych danych, które mogą być niebezpieczne, gdy wpadną w niepowołane ręce. Zastanów się, czy chciałbyś, aby ktoś obcy poznał Twój harmonogram dnia, przejął obraz z Twoich kamer, słyszał Twój głos i dowiedział się, jakie są Twoje parametry życiowe ze zhakowanego smartwatcha?

Dlatego warto zauważyć, że w miarę jak ekosystemy IoT stają się coraz bardziej zintegrowane z naszymi codziennymi czynnościami, to granice między przestrzenią osobistą a potencjalnymi problemami związanymi z wyciekiem danych się zacierają.

Urządzenia IoT coraz bardziej nas nadzorują

Czujniki, mikrofony i kamery stanowią sedno funkcjonalności urządzeń IoT. Pozwalają na pełną kontrolę naszego otoczenia i zapewniają nam masę cennych informacji. Choć konieczność stałego monitorowania ma sens, ponieważ pozwala mieć pewność, że urządzenie jest zawsze dostępne dla naszej wygody, to pełni ono również funkcję stałego okna do naszego życia. Niestety przez to okno mogą spoglądać także osoby postronne.

Najważniejsze problemy związane z gromadzeniem danych przez urządzenia IoT

Wszystkie urządzenia IoT gromadzą dane i nie możesz nic z tym zrobić: Każde urządzenie IoT zbiera Twoje prywatne dane. Poniżej przedstawiamy te, które przetwarzają ich najwięcej:

• Mikrofony: Rejestrują rozmowy w otoczeniu, nawet gdy nie wchodzisz bezpośrednio w interakcję z urządzeniem.
• Kamery: Zarówno te w dzwonkach do drzwi, elektronicznych nianiach, telewizorach, inteligentnych systemach monitorowania domu, czy też te w robotach odkurzających. Cały czas rejestrują i monitorują swoją okolicę.
• Czujniki lokalizacji: Aplikacje mobilne cały czas rejestrują lokalizację Twojego smartfona i smartwatcha.
• Dane środowiskowe i behawioralne: Jeśli korzystasz z inteligentnej wagi, zegarka monitorującego Twoje parametry życiowe, czy też elektronicznego termostatu, warto pamiętać, że te dane są cały czas gdzieś przetwarzane.

Pamiętaj, że z reguły producenci urządzeń IoT przetwarzają dane w sposób automatyczny. Często wykorzystują do tego pośredników, mogą nawet sprzedawać część informacji brokerom danych. Takie działania mogą mieć poważny wpływ na Twoje cyberbezpieczeństwo. Szczególnie gdy dojdzie do wycieku danych lub cyberataku na serwery firmy.

Czy przetwarzanie danych jest niewłaściwe?

Gromadzenie danych i ich przetwarzanie nie jest z natury niewłaściwe. Większość organizacji potrzebuje informacji o swoich użytkownikach do tego, aby poprawiać jakość swoich usług i rozwijać ofertę. Realny problem zaczyna się wtedy, gdy firmy przechowują dane w sposób niewłaściwy lub nieetyczny. Poważnym zagrożeniem jest także zaniedbanie zabezpieczeń i sprzedaż danych firmom trzecim.

Właśnie dlatego powstały międzynarodowe regulacje prawne, takie jak RODO, które mają na celu zminimalizowanie nadużyć, które zwykle towarzyszą gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Niestety coraz bardziej restrykcyjne przepisy często powodują zamęt wśród mniejszych firm, które nie mają środków i zasobów, aby je wszystkie spełnić.

Warto jednak pamiętać o tym, że nawet najbardziej restrykcyjne prawa i rozporządzenia nie zabezpieczają nas przed zagrożeniami płynącymi z niewłaściwego przetwarzania naszych danych. Jeśli korzystasz ze smartwatcha, który monitoruje Twoje parametry życiowe, to informacje o nich mogą płynąć do chińskiej firmy, która ma serwery na terenie Afryki. W tym wypadku oczekiwanie, że Twoje dane są przetwarzane w każdym miejscu w sposób właściwy, jest dość naiwne.

Pamiętaj, że wygoda ma swoją cenę

Rozwój technologii IoT jest niezwykle dynamiczny i innowacyjny. Warto jednak zauważyć, że jego siłą napędową jest popyt. Dla wielu użytkowników najważniejszym celem zakupu nowych urządzeń jest chęć zapewnienia sobie wygody. W takim wypadku kwestie związane z bezpieczeństwem swoich danych są często marginalizowane.

A co, jeśli twierdzisz, że w zasadzie nie masz nic do ukrycia? To bardzo krótkowzroczny sposób myślenia, ponieważ chyba nie chcesz, aby cyberprzestępcy mieli dostęp do nagrań Twojej rodziny, planu dnia, parametrów życiowych i informacji, kiedy nie ma nikogo w domu. Takie dane mogą zostać wykorzystane do szantażu lub popełniania przestępstw w Twoim imieniu.

W jaki sposób podnieść poziom swojego bezpieczeństwa podczas korzystania z urządzeń IoT?

Kluczowym elementem bezpieczeństwa swoich danych jest odnalezienie złotego środka pomiędzy cyberbezpieczeństwem i zachowaniem odpowiedniego poziomu wygody. Aby czuć się bezpiecznie nie musisz sobie niczego odmawiać, po prostu zadbaj o to, aby urządzenia IoT, z których korzystasz były odpowiednio zabezpieczone. Chociaż na początku może Ci się to wydawać trudne, to w rzeczywistości wystarczy wprowadzić kilka zasad. Poniżej wymienimy najważniejsze z nich.

Wskazówki od zespołu Bitdefender, jak zachować równowagę między wygodą a prywatnością

Skonfiguruj swoje urządzenie: Fabryczne ustawienia urządzeń IoT często zawierają opcje nadmiernego zbierania danych użytkownika. Przejrzyj ustawienia każdego urządzenia sieciowego i wyłącz zbędne funkcje, takie jak archiwizowanie historii głosy, czy też podsłuchiwanie w tle. Dzięki kilku prostym krokom możesz znacząco podnieść swój poziom cyberbezpieczeństwa.

Sprawdź uprawnienia swoich aplikacji: Kolejnym krokiem powinno być przejrzenie uprawnień wszystkich aplikacji, z których korzystasz. Jak sądzisz, czy aplikacja do zarządzania inteligentną wagą powinna mieć dostęp do kamery i mikrofonu Twojego urządzenia? Gdy tylko zainstalujesz jakąkolwiek nową aplikację, to sprawdź, jakie posiada uprawnienia.

Stwórz dodatkową sieć Wi-Fi: Jeśli to możliwe, to stwórz dodatkową sieć Wi-Fi i wykorzystaj ją do połączenia mniej istotnych urządzeń IoT. To bardzo istotne, abyś odseparował urządzenia, na których przechowujesz cenne dane od urządzeń IoT, szczególnie tych, których nie zaprojektował renomowany producent.

Pamiętaj o regularnych aktualizacjach: Luki w oprogramowaniu urządzenia IoT mogą doprowadzić do tego, że zostanie ono przejęte i wykorzystane przez cyberprzestępcę. Dlatego to niezwykle istotne, abyś dbał o regularne aktualizowanie wszystkich swoich urządzeń, które mają dostęp do Internetu.

Czytaj regulaminy: Jeśli nabyłeś nowy produkt, lub zainstalowałeś aplikację, to poświęć chwilę na przeczytanie warunków umowy i polityki prywatności. To niezwykle ważne, aby sprawdzić, w jaki sposób producent zamierza przetwarzać i zabezpieczyć Twoje dane. Szukaj wszelkich niejasności, takich jak możliwość udostępniania Twoich danych podmiotom trzecim.

Zrób research i wybierz mądrze: Podczas wyboru urządzenia sprawdź, czy pochodzi od renomowanego producenta, który jest znany ze swojej rzetelności w kwestii bezpieczeństwa danych.

Korzystaj z antywirusa: Programy antywirusowe Bitdefender zapewnią Ci nie tylko ochronę przed złośliwym oprogramowaniem, lecz także przed phishingiem i ransomware. Dzięki nim będziesz mógł bezpiecznie korzystać zarówno z komputerów, jak i urządzeń mobilnych.

Sztuczna inteligencja a bezpieczeństwo urządzeń IoT

Rozwój AI dynamicznie wpłynął na branżę IoT. Dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji urządzenia Internetu rzeczy mogą coraz dokładniej przewidywać zachowania użytkowników i dostosowywać się do ich wymagań. Na przykład autonomiczny odkurzacz dzięki AI może poznać Twoje nawyki i pracować wtedy, gdy najmniej będzie Ci przeszkadzał.

Chociaż jest to bardzo wygodne, to takie profilowanie może w przyszłości być źródłem wielu nadużyć u producentów. Na przykład urządzenia mogą analizować Twój plan dnia, samopoczucie i dane biometryczne, aby za pomocą sztuczek behawioralnych proponować Ci nowe oferty w momentach największej podatności.

Korzystaj z wygody i nadzoruj pracę urządzeń IoT

Nie powinniśmy klasyfikować urządzeń IoT, jako dobrych lub złych. Takie uproszczanie dość skomplikowanej problematyki nie ma racji bytu w stosunku do tak innowacyjnej branży. Jeśli zastanawiasz się nad zakupem urządzenia, które będzie monitorować Twój stan zdrowia, bezpieczeństwo Twojego domu, czy też zapewniać Ci komfort, to zadaj sobie pytanie: ile prywatności jesteś w stanie poświęcić, aby cieszyć się tym rozwiązaniem.

Nie podejmuj decyzji w ciemno. Sprawdź, w jaki sposób Twoje dane będą zabezpieczone przez producenta, czego dowie się o Tobie urządzenie napędzane przez AI i zrób bilans zysków i strat. Jeśli dana usługa nie będzie znacząco wpływać na Twoje bezpieczeństwo, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby z niej korzystać. Pamiętaj tylko o zasadzie ograniczonego zaufania i skonfiguruj urządzenie przed pierwszym użyciem.