Netykieta, czyli zbiór zasad obowiązujących w Internecie

Netykietą nazywamy zbiór zasad, które charakteryzują to, w jaki sposób powinniśmy postępować w relacjach w Internecie. W obecnym świecie coraz więcej czasu poświęcamy na przebywanie w sferze cyfrowej, dlatego to niezwykle istotne, aby przestrzegać zasad netykiety i nauczyć tego naszych najbliższych. Biorąc to pod uwagę, zespół Bitdefender postanowił przygotować krótki poradnik, w jaki sposób możemy przestrzegać netykiety w Internecie.

Historia netykiety

Zalążki netykiety w sieci możemy znaleźć już w 1992 roku, gdy użytkownicy grup dyskusyjnych i Telnetu postanowili stworzyć ogólne regulaminy kulturalnego korzystania z Internetu. Z biegiem lat rozwój sieci i jej coraz większa popularność spowodowały, że netykieta musiała ewoluować. Najważniejsze kamienie milowe tej ewolucji to: przeniesienie wielu aktywności zawodowych do Internetu, powstanie blogów, popularyzacja mediów społecznościowych i rozwój wszelkiego rodzaju grup dyskusyjnych. Przez to, że coraz więcej użytkowników korzysta z sieci, z biegiem czasu musiały powstać coraz bardziej szczegółowe regulaminy, które wytyczały szlak w cyfrowych kontaktach międzyludzkich.

Podstawowe zasady netykiety

Do podstawowych zasad netykiety z pewnością należy okazywanie szacunku wobec innych użytkowników sieci. Korzystając z Internetu, powinniśmy traktować innych tak, jak sami chcielibyśmy być traktowani. Granica pomiędzy światem cyfrowym i rzeczywistym coraz bardziej się zaciera, szczególnie jeśli chodzi o relacje międzyludzkie. Pamiętajmy o tym, że hejt, nawet jeśli wydaje nam się śmieszny, to najprawdopodobniej nie zostanie zrozumiany przez atakowaną osobę, czego następstwem będzie to, że poczuje ona się zraniona.

Kolejnym ważnym elementem zasad netykiety w sieci jest znajomość i przestrzeganie regulaminów poszczególnych stron internetowych i grup dyskusyjnych. Większość poważnych grup, które zrzeszają aktywnych użytkowników sieci, posiada rozległe regulaminy, które charakteryzują kulturalne normy dyskusji. Jeśli chcemy się w nich udzielać, powinniśmy zawsze przestrzegać tych regulaminów, ponieważ dzięki temu mamy gwarancję zachowania kulturalnego środowiska.

Zasady netykiety w Internecie regulują także to, że powinniśmy ponosić odpowiedzialność za publikowane treści. Pozorna anonimowość, którą zapewnia nam sieć, nie może nas skłaniać do tego, abyśmy dzielili się fałszywymi i kłamliwymi informacjami, szczególnie jeśli atakują one kogoś personalnie. Niestety wielu użytkowników Internetu zapomina o tej zasadzie, a skutkiem tego postępowania jest to, że w sieci aż roi się od fake newsów.

Netykieta w różnych sferach Internetu

Wiele sfer Internetu charakteryzuje się odrębnymi zasadami netykiety. W tym artykule przedstawimy najważniejsze elementy netykiety w mediach społecznościowych, forach internetowych i podczas korespondencji mailowej.

Netykieta na portalach społecznościowych

Netykieta portali społecznościowych takich, jak Facebook, Instagram i X (dawniej Twitter) skupia się na tym, aby unikać hejtu i wszelkich irytujących aktywności, np. wysyłania łańcuszków. Warto także unikać tzw. krzyczenia, czyli pisania tylko wielkimi literami, publikowania fake newsów i bycia trollem.

Netykieta na forach internetowych

Podczas udzielania się na forach powinniśmy pamiętać o tym, aby zachowywać poprawność językową i nie wysyłać SPAMU. Warto także pisać w sposób merytoryczny oraz kulturalny. Unikajmy wyśmiewania innych członków za to, że nie mają jeszcze wiedzy na jakiś temat, albo jeśli się z nimi nie zgadzamy. Powinniśmy także zawsze zapoznawać się z regulaminami i zwróćmy uwagę na to, czy na przykład możemy zamieszczać posty związane z autoreklamą.

Netykieta w emailach

Jeśli chcesz pisać profesjonalne maile z zachowaniem netykiety powinieneś zwrócić uwagę na to, aby dbać o poprawność językową i podstawowe zasady redagowania tekstu. Oprócz tego zamieszczaj zwyczajowe formy grzecznościowe i zawsze podpisuj się pod swoimi wiadomościami. Warto także zadbać o odpowiedni adres oraz o to, aby nie był on wulgarny lub obraźliwy. Podczas pisania wiadomości unikaj SPAMU i zamieszczania zbędnych informacji.

Znaczenie netykiety dla dzieci i młodzieży

Jak wcześniej wspomnieliśmy, sfera cyfrowa pełni coraz większą rolę w naszych życiach. Dlatego tak samo, jak dbamy o edukację swoich dzieci i wpajanie im umiejętności po to, by mogły sobie poradzić w sferze realnej, tak samo powinniśmy dbać o ich cyberedukację z zakresu netykiety. Dużą rolę w tym procesie powinny odgrywać szkoły. Warto, aby dzieci już od najmłodszych lat przyswajały sobie umiejętności kulturalnej wymiany zdań w sieci.

Nie możemy jednak zapomnieć o roli rodziców w nauczaniu netykiety. Tak samo, jak nikt nie powinien oczekiwać tego, że nauka kultury osobistej swojego dziecka spoczywa na nauczycielach, tak samo nauka netykiety powinna być prowadzona przez rodziców. Ponieważ w ten sposób nie tylko będziemy mogli na bieżąco monitorować rozwój swoich dzieci, lecz także pożytecznie spędzać z nimi czas.
Warto także rozmawiać z młodzieżą o konsekwencji naruszania netykiety. Rażące łamanie netykiety nie tylko może skutkować wykluczeniem społecznym, lecz także nawet odpowiedzialnością karną, która może zaważyć na pozytywnym rozwoju niewyedukowanego młodego użytkownika sieci.

Negatywne skutki nieprzestrzegania netykiety

Najbardziej jaskrawym przykładem skutków nieprzestrzegania netykiety jest cyberbullying, czyli prześladowanie w świecie cyfrowym. Słowo to pochodzi od połączenia słów cyber i bullying, czyli zjawiska prześladowania uczniów, przez innych uczniów. Cyberbullyng charakteryzuje się tym, że oprawcy prześladują swoje ofiary i na każdym kroku próbują je ośmieszyć w sieci. Skutki takich precedensów bywają opłakane, ponieważ znajdują się w szerokim spektrum między zmianą szkoły przez uczniów, aż po próby samobójcze. Warto także zauważyć, że cyberbullying jest bardzo negatywnie odbierany przez innych użytkowników sieci. Jeśli wiadomość o tym, że młodzież znęca się nad swoimi kolegami, dojdzie do szerokiej opinii publicznej, to bardzo często zaczyna się ogólnokrajowy hejt na oprawców i prześladowanie ich w sieci.

Kolejnym przykładem skutków nieprzestrzegania netykiety jest rozpowszechnianie fake newsów i ogólna dezinformacja w sieci. Netykieta wskazuje na to, że przed zamieszczeniem informacji w sieci powinniśmy sprawdzić jej rzetelność. Niestety wielu użytkowników sieci tego nie robi, czego skutkiem jest to, że czasami mamy tyle wersji danych wydarzeń, że nie mamy możliwości na to, aby dotrzeć do prawdy.

Trzecim skutkiem nieprzestrzegania netykiety są wszelkiego rodzaju naruszenia prywatności. Cyberstalking i prześladowanie w sieci to tylko niektóre z zachowań, które przejawiają niektórzy użytkownicy sieci. Oprócz tego do naruszeń prywatności możemy zaliczyć także kradzież własności intelektualnych oraz wszelkiego rodzaju próby włamań na konta ofiar, dlatego zawsze powinniśmy pamiętać o zabezpieczeniu swojego urządzenia za pomocą skutecznego systemu antywirusowego.

Podsumowanie

Przestrzeganie zasad netykiety jest obecnie kluczowym elementem podczas korzystania z sieci, ponieważ tylko w takim wypadku możemy prowadzić bezpieczne i kulturalne konwersacje. Dlatego powinniśmy nie tylko dbać o własne zachowanie, lecz także zwracać uwagę i zgłaszać do administratorów wszelkie niepożądane zachowania. Oprócz tego warto także dbać o naukę netykiety naszych najbliższych.