Deep Web i Dark Web – czym są i czy trzeba się ich obawiać?
Deep Web i Dark Web to przestrzenie w cyberświecie, wokół których narosło wiele mitów i legend. Dla wielu internautów to „ziemia przeklęta”, od której należy trzymać się jak najdalej. Dla innych miejsce, gdzie mogą wymieniać się informacjami bez ryzyka ukarania przez autorytarne rządy. A dla jeszcze innych miejsce, gdzie zaspokajają swoje najskrytsze żądze.
Jednak czym tak naprawdę są ciemna sieć i głęboka sieć? Czym się różnią? Jak można się do nich dostać? Co można w nich znaleźć? I w końcu – czy korzystanie z nich jest bezpieczne? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w tym artykule.
Co to jest Deep Web?
Deep Web, czyli głęboka sieć, to część Internetu, do której w normalnych warunkach przeciętny użytkownik nie ma dostępu. Deep Web to integralna część globalnej sieci, jednak nie można się do niej dostać za pomocą zwykłych przeglądarek internetowych, takich jak Bing, Google, czy Yahoo. Powodem tego niecodziennego zjawiska jest to, że głęboka sieć nie może być przeszukiwana przez boty i maszyny.
Zdecydowana większość Deep Webu to niegroźne dane, które są chronione przed niepowołanymi osobami, takie jak dane użytkowników, zasoby akademickie, informacje rządowe i zarchiwizowane strony internetowe. Eksperci do spraw IT szacują, że głęboka sieć stanowi około 96% całego Internetu. Czyli Deep Web jest niezwykle powszechny i niegroźny.
Co to jest Dark Web?
Dark Web, czyli ciemna sieć, to stosunkowo niewielki urywek Deep Webu wykorzystywany przez Internautów, którzy z różnych powodów chcą pozostać anonimowi. Podobnie jak w przypadku głębokiej sieci przeglądanie treści ciemnej sieci jest niemożliwe z poziomu zwykłych wyszukiwarek. Aby wejść do ciemnej sieci, należy skorzystać z sieci Darknet.
Dark Web umożliwia użytkownikom zapewnienie sobie całkowitej anonimowości. Przy zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa wykrycie ich adresu IP, lokalizacji, aktywności i danych osobowych jest praktycznie niemożliwe.
Rozróżnienie między Deep Web i Dark Web
Deep Web to zaplecze Internetu, z którego korzystamy na co dzień. Zawiera wszelkiego rodzaju zabezpieczone bazy danych, zarchiwizowane strony internetowe i wszelkie inne treści, które są ukryte przed internautami. Natomiast Dark Web to bardzo mała część Deep Webu, która jest wykorzystywana przez użytkowników sieci do zamieszczania treści niezgodnych ze standardami „normalnego” Internetu.
Eksploracja Deep Web
Eksploracja głębokiej sieci nie powinna być dla nas szczególnie niebezpieczna (o ile nie zdecydujemy się na przeglądanie ciemnej sieci), jednak powinniśmy zawsze pamiętać o kilku radach, dzięki którym będziemy mogli cieszyć się pełnym cyberbezpieczeństwem:
Podczas przeglądania głębokiej sieci warto korzystać z nowego lub sformatowanego urządzenia.
Dostęp do głębokiej sieci jest w praktycznie nieograniczony dla przeciętnego użytkownika sieci. Jednak aby mieć do niej dostęp, należy wyposażyć swój komputer w specjalnie dedykowaną przeglądarkę TOR.
TOR to anonimowa sieć, u której podstaw leży „komunikacja cebulkowa zapewniająca internautom wysoki poziom anonimowości. Niestety jej wadą jest to, że zazwyczaj jest mniej wydajna niż standardowa sieć.
Przykłady tego, co można znaleźć w głębokiej sieci
Jak wcześniej wspomnieliśmy, głęboka sieć zawiera te zasoby, których nie możemy przeglądać w standardowej wersji przeglądarek i wyszukiwarek. Wśród nich możemy znaleźć między innymi:
Poufne dokumenty rządowe
Zarchiwizowane strony internetowe
Zasoby akademickie
Firmowe bazy danych
Zaplecze techniczne stron związanych z bankowością
Dark Web
Korzyści z korzystania z głębokiej sieci
Korzystanie z Deep Webu może nieść za sobą wiele korzyści. Najważniejszymi z nich jest dostęp do ukrytych danych, np. statystycznych, które możemy wykorzystać do prowadzenia prac badawczych. Nieograniczony dostęp do zarchiwizowanych zasobów bibliotecznych z placówek na całym świecie może także bardzo przyśpieszyć kwerendę badawczą i tym samym usprawnić napisanie prac dyplomowych. Kolejną bardzo istotną zaletą jest możliwość prowadzenia kampanii informacyjnych w krajach, w których panuje powszechna cenzura.
Eksploracja ciemnej sieci
Eksploracja ciemnej sieci może być bardzo niebezpieczna dla naszego cyberbezpieczeństwa. Dlatego zanim z niej skorzystamy, musimy się do tego odpowiednio przygotować:
Jeśli chcemy przeglądać Dark Web, to róbmy to na nowym lub sformatowanym komputerze, czyli takim, na którym nie ma naszych danych.
Zawsze korzystajmy ze skutecznego systemu antywirusowego.
Podczas przeglądania Dark Webu zawsze używajmy połączenia z siecią VPN.
Nigdy nie wpisujmy w przeglądarkę TOR naszych danych personalnych.
Nie klikajmy w wyskakujące linki, ponieważ najprawdopodobniej odsyłają one do złośliwego oprogramowania.
Zadbajmy o to, aby nasze dzieci nie miały dostępu do komputera, który wykorzystujemy do przeglądania zasobów ciemnej sieci.
Dostęp do Dark Web
Aby uzyskać dostęp do Dark Webu, trzeba zaopatrzyć się w specjalne oprogramowanie, czyli przeglądarkę TOR. Podobnie jak w przypadku głębokiej sieci, wejście w ciemną sieć nie jest skomplikowane. Musimy jednak pamiętać o tym, że Dark Web jest już zdecydowanie bardziej niebezpiecznym miejscem i do poruszania się po nim warto także zadbać o dodatkowe zabezpieczenie za pomocą dostępu do prywatnej sieci VPN.
Co można znaleźć w Dark Web?
Dark Web to najniebezpieczniejsza część głębokiej sieci. Użytkownik, który postanowi ją eksplorować, może natknąć się na bardzo drastyczne treści, takie jak pornografia dziecięca, filmy z egzekucji i nieocenzurowane filmy z działań wojennych.
Ponadto znajduje się w niej wiele sklepów oferujących narkotyki, broń, a nawet usługi, takie jak morderstwa na zlecenie. Pamiętajmy jednak, że większość z tych ofert to zwykłe oszustwa lub policyjne prowokacje. Oprócz tego szacuje się, że połowa witryn działających w ciemnej sieci jest w pełni legalna, przykładem może być specjalna oficjalna wersja Facebooka.
Potencjalne zagrożenia związane z korzystaniem z ciemnej sieci
Zagrożenia wynikające z korzystania z ciemnej sieci możemy podzielić na trzy kategorie. Pierwszą jest ryzyko wystąpienia problemów psychicznych, np. PTSD na skutek długotrwałego oglądania drastycznych treści. Drugą jest ryzyko zrujnowania swojego życia społecznego na skutek ujawnienia naszej aktywności w Dark Webie. Trzecia to wszelkie zagrożenia związane z naszym cyberbezpieczeństwem.
Dark Web i Deep Web – podsumowanie
Deep Web i Dark Web mogą być niebezpiecznymi przestrzeniami dla niedoświadczonych użytkowników sieci. Jednak jeśli będziemy pamiętali o kilku najważniejszych zasadach bezpiecznego poruszania się po nich, to mogą stać się dla nas bardzo cennymi narzędziami do tego, aby poszerzać naszą wiedzę o trudnodostępne informacje.
Asystent ds. Serwisu i E-commerce, od ponad dwóch lat pracuję w branży IT. Do moich zadań należy wspomaganie działań na sklepie internetowym, wyszukiwanie nowinek technologicznych, wsparcie techniczne wewnątrz firmy lecz również pomoc klientom. Interesuje się grą na gitarze oraz branżą gier i działaniami policji w terenie.
Lista ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa antywirusów i bezpieczeństwa oparta o wymagania Rozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR).
Oprogramowanie antywirusowe i zabezpieczające to szeroka kategoria produktów, dlatego poniższe ostrzeżenia mają charakter ogólny i mogą nie odnosić się do wszystkich konkretnych produktów.
Instrukcja bezpieczeństwa dla programów antywirusowych i zabezpieczających
1. Wybór odpowiedniego oprogramowania
Wybieraj programy z uznanych źródeł, takich jak oficjalne strony producentów.
Zwracaj uwagę na oceny i recenzje użytkowników oraz niezależnych organizacji zajmujących się testowaniem oprogramowania.
2. Aktualizacje
Regularnie aktualizuj programy antywirusowe i zabezpieczające, aby mieć pewność, że są one chronione przed najnowszymi zagrożeniami.
Włącz automatyczne aktualizacje, jeśli to możliwe.
3. Skanowanie systemu
Przeprowadzaj regularne skanowania całego systemu w celu wykrycia potencjalnych zagrożeń.
Ustaw harmonogram skanowania, aby nie zapomnieć o tej czynności.
4. Ochrona w czasie rzeczywistym
Upewnij się, że funkcja ochrony w czasie rzeczywistym jest włączona, aby zminimalizować ryzyko infekcji.
Monitoruj aktywność programu antywirusowego i reaguj na wszelkie zgłoszone zagrożenia.
5. Bezpieczeństwo Internetu
Korzystaj z dodatkowych funkcji, takich jak zapory ogniowe i filtry ochrony prywatności.
Bądź ostrożny przy pobieraniu plików oraz wchodzeniu na nieznane strony internetowe.
6. Zarządzanie dostępem
Ogranicz dostęp do programów zabezpieczających tylko do zaufanych użytkowników.
Używaj silnych haseł do kont związanych z oprogramowaniem zabezpieczającym.
7. Edukacja użytkowników
Przeszkol wszystkich użytkowników korzystających z systemu w zakresie bezpieczeństwa.
Wprowadź zasady dotyczące rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, takich jak phishing.
8. Tworzenie kopii zapasowych
Regularnie twórz kopie zapasowe ważnych danych, aby w razie infekcji móc przywrócić system do stanu przed atakiem.
Upewnij się, że kopie zapasowe są przechowywane w bezpiecznym miejscu, oddzielonym od głównego systemu.
9. Reakcja na zagrożenia
W przypadku wykrycia zagrożenia, niezwłocznie postępuj zgodnie z instrukcjami programu antywirusowego.
Rozważ konsultację z profesjonalnym serwisem w sytuacji poważnych infekcji.
10. Zgłaszanie problemów
Zgłaszaj wszelkie nieprawidłowości lub problemy z działaniem oprogramowania do odpowiednich kanałów wsparcia technicznego.
Przestrzeganie powyższych wytycznych pomoże w skutecznej ochronie systemu przed zagrożeniami oraz w zapewnieniu bezpieczeństwa danych.