Czym jest exploit?

Materiał zaktualizowany 26.07.2023

Mnogość oprogramowania i aplikacji, z których korzystamy na co dzień, powoduje to, że jesteśmy coraz bardziej podatni na zagrożenia ze strony luk w ich zabezpieczeniach. Hakerzy prześcigają się w tym, aby jak najszybciej znajdować takie błędy w kodzie i tworzyć specjalne programy, exploity, dzięki którym będą mogli włamać się na urządzenia swoich ofiar. Dlatego w tym artykule skupimy się na tym, czym są exploity, jakie są ich rodzaje i jak możemy im zapobiegać.

Czym jest exploit?

Exploit jest oprogramowaniem, zbiorem danych lub sekwencją komend, która wykorzystuje błąd lub podatność w aplikacji bądź systemie w celu wywołania nieoczekiwanego zachowania. Nazwa pochodzi od angielskiego czasownika “to exploit” (wykorzystać) oznaczając “wykorzystać coś dla własnego zysku”. Oznacza to, że cel ataku cierpi z powodu wady projektowej, która pozwala ludziom na stworzenie możliwości dostępu i wykorzystania go we własnym celu.

Exploity są niezwykle niebezpieczne, ponieważ dzięki nim cyberprzestępcy mogą przejąć kontrolę nad naszym urządzeniem i skraść nasze dane, wykorzystać je do przeprowadzania ataków DDoS, lub kopać kryptowaluty bez naszej wiedzy.

Rodzaje exploitów

Mnogość exploitów sprawia trudności metodologiczne w ustaleniu tego, jakie są ich rodzaje. Dlatego w tym artykule postaramy się podzielić je na dwie kategorie, czyli exploity na systemy operacyjne i exploity na przeglądarki internetowe.

Exploity na systemy operacyjne

Exploity na systemy operacyjne skupiają się na wykorzystaniu podatności w oprogramowaniu Microsoftu, Linuxa i Apple. Hakerzy szukają luk w zabezpieczeniach i błędów po nowych aktualizacjach, a następnie tworzą złośliwe kody oraz rozprzestrzeniają je w podejrzanych załącznikach do wiadomości, pirackim oprogramowaniu lub innych nielegalnych treściach.

Gdy jakiś użytkownik ściągnie taki złośliwy ładunek, ten skanuje jego urządzenie w celu znalezienia podatności, gdy je znajdzie, to wykorzystuje luki w oprogramowaniu dając tym samym możliwość hakerowi do zdalnego przejęcia kontroli nad zainfekowanym komputerem, serwerem lub urządzeniem mobilnym.

Najgroźniejszymi rodzajami exploitów na systemy operacyjne są te, typu zero day, które wykorzystują luki w nowej wersji oprogramowania. Błędy w bezpieczeństwie dnia zerowego są niezwykle niebezpieczne, ponieważ autorzy danej aplikacji nie wiedzą o nich i nie są przygotowani na zneutralizowanie zagrożenia w postaci exploitów. Do najpopularniejszych exploitów na systemy operacyjne możemy zaliczyć: Shellshock, który jest skierowany przeciwko systemowi MacOS oraz Ransomware WannaCry, który do tej pory pustoszy komputery z Windowsem.

Exploity na przeglądarki internetowe

Exploity na przeglądarki internetowe, jak sama nazwa wskazuje, wykorzystują luki w przeglądarkach. Hakerzy starają się przekierować swoje ofiary na spreparowane i niebezpieczne witryny, na których czyhają złośliwe skrypty. Po zainfekowaniu przeglądarki exploity przekierowują swoje ofiary na kolejne niebezpieczne strony lub wyświetlają niechciane reklamy, które trudno zamknąć.

Niebezpieczeństwo exploitów na przeglądarki polega na tym, że bardzo łatwo zainfekować nimi swoje urządzenie. Czasami wystarczy tylko kliknąć w niebezpieczny link. Natomiast skutki mogą być różne, w zależności od tego, jak szybko ofiara zauważy, że coś jest nie tak i od tego, czy korzysta ze skutecznego oprogramowania antywirusowego.

Jak się bronić przed exploitami

Skoro wiemy już, czym są luki, to warto teraz zastanowić się nad tym, jak zapobiegać exploitom. Poniżej zamieszczamy cztery kluczowe elementy skutecznej strategii bezpieczeństwa od zespołu Bitdefender.

Regularne aktualizacje oprogramowania

Jak podkreślają eksperci do spraw cyberbezpieczeństwa z firmy Bitdefender, najważniejszym elementem skutecznej obrony przed exploitami jest regularne aktualizowanie systemu i wszystkich aplikacji, szczególnie Microsoft Office, Acrobat Readera i przeglądarek internetowych. Jeśli korzystamy z komputera, który był od wielu lat nieaktualizowany, to w momencie, w którym zostanie zainfekowany exploitem, haker ma nieograniczony dostęp do naszych danych. Jeśli będziemy regularnie aktualizować nasz system, to nawet jeśli przez przypadek pobierzemy złośliwy plik, to najprawdopodobniej nie będzie mógł on nam zaszkodzić.

Instalacja antywirusa i firewalla

Kolejnym niezbędnym krokiem, który musimy podjąć, jeśli chcemy zneutralizować zagrożenie ze strony exploitów, jest zainstalowanie skutecznego oprogramowania antywirusowego i firewalla. Bitdefender Internet Security został wyposażony w skuteczny skaner, dzięki któremu będziesz mógł wykryć i usunąć zdecydowaną większość niebezpiecznych exploitów i innych cyberzagrożeń. Natomiast dołączony do niego firewall pozwoli Ci na blokowanie podejrzanej aktywności sieciowej.

Ostrożne klikanie i pobieranie plików

Trzecim elementem strategii ochronnej przed exploitami jest unikanie podejrzanych witryn. Jeśli otrzymamy podejrzaną wiadomość od znajomego lub kogoś zupełnie obcego z dziwnym linkiem, to zdecydowanie lepiej nie klikać w to łącze. Najprawdopodobniej jest to element kampanii phishingowej. Warto także pamiętać o tym, aby nie otwierać załączników w wiadomościach z nieznanych źródeł i unikać wszelkich nielegalnych i pirackich treści.

Edukacja dotycząca cyberbezpieczeństwa

Ostatnim krokiem służącym do zachowania bezpieczeństwa w sieci, jest zapewnienie odpowiedniego poziomu edukacji dotyczącej cyberbezpieczeństwa dla swoich członków rodziny lub pracowników. Tylko odpowiednia świadomość zagrożeń w sieci i sposobów na zminimalizowanie ryzyka zainfekowania systemu może sprawić, że nasi najbliżsi nie popełnią błędów, które doprowadzą do kradzieży naszych danych. Dlatego warto zakorzeniać dobre praktyki w korzystaniu z Internetu.

Exploity – podsumowanie

Exploity są obecnie jednym z najpopularniejszych zagrożeń, na które możemy natknąć się w Internecie. Hakerzy mogą za ich pomocą uzyskać kontrolę nad naszymi urządzeniami, skraść nasze dane i przekierowywać nas na niebezpieczne strony. Dlatego powinniśmy zawsze pamiętać o tym, aby regularnie aktualizować nasz system operacyjne, aplikacje i przeglądarki internetowe, korzystać ze skutecznego oprogramowania antywirusowego i firewalla, unikać niebezpiecznych linków i podejrzanych załączników, a także pamiętać o regularnym utrzymywaniu świadomości cyberbezpieczeństwa wśród najbliższych i współpracowników.